Школа языка / Szkola jazyka

Запрашаме на занятя нр 10 / Zapraszame na zaniatia nr 10  

 

  

 

І част:

 

В остатніх занятях подали сме уж вшыткы лемківскы буквы. Тепер для тых, котры знают цілу азбуку пришыкували сме короткы тексты. Мают они помочы в досконаліню Вашого чытаня.  Маме надію, же сподабают ся Вам і заохотят до дальшого наукы.

 

 

Феня Фенканич-Рудакевич

 

Моральна підтримка

 

    Моя жена несподівані захворіла. Єй одвідил дохтор. Він повіл, же єй жытя в нашых руках і потрібна єй моральна підтримка. Я повіл тото жені. Она лем тяжко збыхнула, махнула руком і незадоволено повіла:

- Дохторы вшыткы єднакы. Повідают єдно, а выходит інакше. Я знам, же гмру, а ты ся ожениш. Но, лем смотр ся за мойом могилом. Іщы не забывай квіточкы поставити.

- Та ты што? – одповіл єм – Я замовлю найгардійший вінец з жывых хризантем. На чорных басамунках золотыма буквами зроблю крас напис.

    З очы жены потекли дві срібрны кулькы.

- А на твоій могилці знаш што посаджу? Ано згадуй! Твіл улюблений жасмін і лелияк. Поставлю загорідку з дроту кольору блавату. Ты любила ся смотрити на небо.

    Жена почала плакати.

- А за пінязі, котры єс наскладала, люба, замовлю помник. Облечена будеш в найновшу блюзку, з рожами на грудях. Занесена будеш, як втовды, коли-с ся оддавала.

    Жена занесла ся плачом.

- Успокій ся моя люба жено. В літі і в зимі на твоій могилі будут квитнути півоніі і астры.

    Жена іщы тяжше зачала плакати.

- Ховати тя будут з музыком – морально пидтримувал єм жену – Авто буде закрите, жебы ти не было студено. Труну обкладеме квітками. Правда, же буде гарді? Єґoмосьць одправлят вшыткы молитвы. Они гварили, же не пропустят нич.

    Жена почала ся заходити.

- Некрольоґ – заспокоювал єм хвору – выдрукуют в ґазеті „Дзвоны Лемківщыны ”, я уж з редактором єм ся добесідувал.

    Жена зблідла і на єй лице выступили рожебы плямы.

- А што до мойой женячкы, то не маркот ся, я уж си выберу молоду, лагідной натуры..

    Моральна підтримка одраз помогла. „Золота половина” зоскочыла з постелі і повіла:

- Тепер уж знам, же моральна підтримка помагат!

 

 

ІІ част: Ґраматыка

 

 

Громадны чысловникы – означают чысло предметів бзятых як

скупліня: пятеро, десятеро, тринадцетеро, двадцет двоє.

 

Н.

троє 

пятеро                       

двадцет двоє                

сорок семеро                                                  

сто шестеро                                                                                                                                       

Р.

троіх

пятерых   

двадцет двоіх              

сорок семерых                                                   

сто шестерых                                        

Д.

троім    

пятерым

двадцет двоім              

сорок семерым                                                      

сто шестерым                                                    

В.

троє/троіх

пятеро/пятерых  

двадцет двоє/двоіх   

сорок семеро/семерых                                                    

сто шестеро/шестерых                                                   

Т.

троіма

пятерыма

двадцет двоіма            

сорок семерыма                                                            

сто шестерыма                                                          

М

троіх 

пятерых 

двадцет двоі                 

сорок семерых                                                              

сто шестерыма                                                          

К.

троє

пятеро     

двадцет двоє                

сорок семеро               

сто шестеро

 

 

Дробовы чысловныкы – означают дробову велькіст (не ціліст):

єдна друга, єдна четверта/чверт, три семы/три семини, пят сотных/пят сотин

 

Н.

єдна друга            

три семы/три семины                             

сім осмин

Р.

єдной другой        

трьох семых/трьох семын                      

семох осмин               

Д.

єдній другій          

трьом семым/трьом семинам                

семом осминам                           

В.

єдну другу             

три семы/три семины                            

сім осмин                 

Т.

єдном другом        

трьома семыма/трьома семинами        

семома осминами                                       

М.

єдній другій          

трьох семых/трьох семинах                  

семох осминах                             

К.

єдна друга             

три семы/тру семины                             

семох осминах                             

 

 

 

ІІІ част:

Дни, місяці, святя.

 

Дни тижняdni tygodnia:

 

Понедильок - poniedziałek

Віторок – wtorek

Середа - środa

Четвер - czwartek

Пятниця - piątek

Субота - sobota

Неділя - niedziela

 

Місяціmiesiące:

 

Січен - styczeń

Лютий - luty

Марец - marzec

Квітен - kwiecień

Май - maj

Червец - czerwiec

Липец - lipiec

Серпен - sierpień

Вересен - wrzesień

Жовтен - październik

Листопад - listopad

Груден - grudzień

 

Части рокаpory roku:

 

Яр/весна - wiosna

Літо - lato

Осін - jesień

Зима - zima

 

Части добы – części doby:

 

Свитаня - świt

Рано - ranek

Полудне - południe

Пополудне - popołudnie

Вечер/вечір - wіeczór

Пілніч - północ

Ніч - noc

Ден - dzień

 

Передвчера - przedwczoraj

Вчера - wczoraj

Гнеска - dzisiaj

Заран -jutro

Позарани - pojutrze

 

Календар - kalendarz

Влониw zeszłym roku

 

Свята - święta:

 

Маланка - Sylwester

Новий РікNowy Rok

Мясниці - Karnawał

ЙорданБогоявліня ГосподнєChrzest Chrystusa, Objawienie Pańskie

Грімниці – Стрітеніє ГосподнєSpotkanie Pańskie

Пущаня - ostatki

Великій Піст – Федорівка - Wielki Post

Благовіщыня Пресвятой Дівы Мариі – Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny

Квітна неділя – Вхід Господній до Єруслиму – Niedziela palmowa

Великден – Боскресеніє Христове - Wielkanoc

Вознесеніє Христове - Wniebowstąpienie Pańskie

РусаляПресвятой Тройцi – Zielone Świątki, Zesłanie Ducha Świętego

Родество св. Йоана Хрестителя – Купала – Noc Świętojańska

Петрівкаpost przed Świętem Apostołów Piotra i Pawła

Апостолів Петра і ПавлаŚwięto Apostołów Piotra i Pawła

Преображыня ГосподнєСпасa-  Przemienienie Pańskie

Успіня Пресвятой Богородиці – Матка Біжа – Zaśnięcie Najświętszej Marii Panny

Усікненя Главы Йоана Хрестителя – Главосікы – Odcięcie Głowy św. Jana Chrzciciela

Pождество Пресвятой Богородиці – Narodzenie Najświętszej Marii Panny

Воздвижыня Kрeста Господнього – Здвига - Podwyższenie Krzyża Pańskiego

Покров Пресвятой Богородиці - Opieki Przenajświętszej Bogurodzicy

Введіня до Храму Пресвятой Богородиці - Wprowadzenie do Świątyni Przenajświętszej Bogurodzicy.

Святого Миколая Чудотворця – św. Mikołaja

Филипівка - Adwent

Рождество Христове – Boże Narodzenie

 

Ден народжыня - urodziny

Ден нашохо покровителя – імянини – imieniny

 

Обрядовы святаświęta obrzędowe:

Хрестины – chrzciny

Весіля – wesele

Похорон – pogrzeb